Với nhiều người trong chúng ta, Internet đã là một phần quen thuộc xuyên suốt cuộc sống. Nhưng với một số người, vẫn còn nhớ rõ thời điểm Internet từng là một vùng đất xa lạ, đầy bí ẩn. Phần lớn chúng ta chỉ quanh quẩn ở những trang phổ biến như YouTube. Còn với những ai có trí tò mò không dễ được thỏa mãn, họ tìm đến những trang web ít người biết tới hơn. Chính tại đó, họ đã bắt gặp nhiều video rùng rợn mang tính biểu tượng — những thứ sau này trở thành trụ cột của dòng kinh dị Internet.
Những tư liệu cũ ấy mang một cảm giác rất riêng. Giống như
đang xem một đoạn video vốn không dành cho mình, hoặc vô tình phát hiện ra thứ
lẽ ra không nên bị tìm thấy. Chúng tạo ra cảm giác lạc lõng, như đang xâm nhập
vào một khu vực cấm. Nội dung của những video này thường mang tính phi lý, và
không phải cái nào cũng có một thông điệp rõ ràng. Một số đơn giản được tạo ra
chỉ để khiến người xem khó chịu. Nhưng tất cả đều có một điểm chung: phía sau mỗi
chiếc camera là một con người. Và đằng sau mỗi chi tiết kỳ quái, phi lý trong
video là một bộ óc con người đã cố ý thiết kế như vậy.
Chỉ riêng việc những gì ta đang thấy được tạo ra bởi một con
người cũng đã là một ý nghĩ đáng sợ, nhất là khi nội dung thường mang màu sắc u
ám và bất an. Việc ai đó đã bỏ công sức để tạo ra những tư liệu gây ám ảnh này
khiến chúng bám dai hơn trong tâm trí người xem. Ý nghĩ rằng có một con người
đã làm ra thứ bạn vừa chứng kiến — dù nó phi lý và khó hiểu đến đâu — và rằng
có thể nó đang cố truyền tải một thông điệp nào đó, chính là điều khiến chúng
day dứt.
Những suy nghĩ tôi vừa nói ra chính là thứ đã nuôi dưỡng các
bí ẩn ấy trở thành những gì chúng ta biết ngày nay. Nhưng kỷ nguyên Internet đó
đang dần phai nhạt trong thời hiện đại, và tôi lo rằng mọi thứ sẽ còn tệ hơn với
sự xuất hiện của AI.
Nói rõ một chút: tôi không phải kiểu người cho rằng AI là ác quỷ và cần phải bị xóa sổ hoàn toàn. Tôi cũng không phải người ngồi đây để nói rằng AI sẽ biến thế giới thành một thiên đường tự động hóa. Nhưng nếu nói rằng AI sẽ không mang lại những hệ quả tiêu cực thì đó sẽ là nói dối.
Chúng ta đang thấy ngày càng nhiều người vội vàng gạt bỏ các
video kỳ lạ bằng cách cho rằng chúng do AI tạo ra, kể cả khi chúng không phải vậy.
Và nếu mọi thứ kỳ quái, bất an hay không thể giải thích đều có thể bị quy chụp
là sản phẩm của thuật toán, thì bí ẩn sẽ đi về đâu? Bao nhiêu bí ẩn Internet
trong tương lai sẽ bị phủi tay cho là “AI” rồi bị lãng quên?
Vì thế, trước khi thứ phép màu đó biến mất hoàn toàn, hãy cùng nhìn lại một vài truyền thuyết kỳ lạ nhất của Internet — những thứ từng cuốn hút chúng ta, làm chúng ta bối rối và buộc phải tự hỏi mình thực sự đang xem cái gì — và xem con người ở thời điểm đó đã phản ứng ra sao khi đối mặt với những video gây ám ảnh này.
Năm 2009, một video kỳ lạ xuất hiện trên YouTube với tiêu đề
I Feel Fantastic. Không có mô tả rõ ràng, không thumbnail bắt mắt, không
bất kỳ lời giải thích nào cho thứ bạn sắp xem. Chỉ có một hình nộm hình người
mang tên Tara the Android đứng cứng đờ trong phòng khách, lặp đi lặp lại cùng một
câu hát hết lần này đến lần khác.
 |
| I Feel Fantastic |
Ban đầu, nó không có gì quá đặc biệt — có thể chỉ là một thử
nghiệm nghệ thuật kỳ quặc. Nhưng càng xem lâu, cảm giác bất an càng tăng lên. Bản
nhạc nghe trống rỗng và bị lặp vô hạn, đến mức giai điệu dần giống như tiếng
nhiễu và âm thanh nền hơn là âm nhạc. Người xem bắt đầu để lại bình luận hỏi rằng
thứ này là gì. Một số cho rằng đây là bản demo AI thời kỳ đầu. Người khác nghĩ
đó chỉ là một dự án sinh viên.
Nhưng khi video lan ra khỏi YouTube, xuất hiện trên Reddit,
4chan và các diễn đàn creepypasta, giọng điệu bàn luận bắt đầu thay đổi. Mọi
người dần chú ý đến những chi tiết nhỏ nhưng rợn người. Trong một khung hình,
Tara dường như đang nằm trên bãi cỏ ngoài trời, sau đó là cảnh máy quay lia ra
phía ngoài, hướng về một ngọn đồi. Chỉ riêng đoạn ngắn đó cũng đủ để châm ngòi
cho một trong những thuyết kinh dị lan truyền sớm của Internet.
Các chủ đề thảo luận bắt đầu xuất hiện, cho rằng người tạo
ra video — John Bergen — đã sát hại một người phụ nữ và xây dựng Tara như một bản
sao robot của nạn nhân. Một số người còn nói cảnh ngoài trời chính là nơi thi
thể bị chôn. Câu chuyện lan nhanh trên các bảng tin, đặc biệt vì gần như không
ai tìm được thông tin gì đáng kể về chính Bergen.
Đến năm 2010, những người tò mò bắt đầu đào sâu hơn. Họ tìm
thấy dấu vết của một trang web đã ngừng hoạt động mang tên tara the
android.com, mô tả Tara là một phần của dự án robot và tổng hợp giọng nói.
Trang web này có những đoạn clip ngắn Tara nói về các phiên bản cập nhật, kèm
theo văn bản nghe giống ghi chú vá lỗi hơn là nội dung nghệ thuật. Nhưng cũng
nhanh như lúc được tìm thấy, trang web biến mất. Tài khoản của Bergen im lặng
hoàn toàn. Sự hiện diện trực tuyến của ông ta biến mất, và tất cả những gì còn
lại chỉ là video đó.
Sự biến mất này chỉ khiến bí ẩn thêm trầm trọng. Mọi người bắt
đầu lưu trữ tất cả những gì có thể tìm được, và các giả thuyết mới liên tục xuất
hiện. Có người cho rằng đây là một ARG bí mật. Đến năm 2012, I Feel
Fantastic đã khắc tên mình vào kho lưu trữ “bị ám” của Internet — những
video quá chân thật, quá cụ thể, nhưng lại dễ bị gạt đi.
Vô số video phân tích xuất hiện trên YouTube, mỗi video đều
cố gắng giải mã bí ẩn này. Một số phân tích giọng nói của Tara và cho rằng nó
được tạo bằng phần mềm Vocaloid. Cuối cùng, những mảnh ghép sự thật cũng lộ diện.
Nhiều năm sau, chính John Bergen thừa nhận rằng Tara chưa bao giờ được tạo ra với
mục đích kinh dị, mà chỉ đơn thuần là sản phẩm của một thử nghiệm robot và tổng
hợp giọng nói thời kỳ đầu. Nhưng đến lúc đó, điều đó không còn quan trọng nữa.
Huyền thoại đã kịp bén rễ.
Video tiếp theo chúng ta sẽ nói tới là một cái tên luôn lẩn
khuất ở rìa của dòng kinh dị YouTube thời kỳ đầu: Penhurst Found Footage.
Nó không hào nhoáng, không dựa vào jump scare. Thậm chí còn không có nhạc. Thứ
khiến nó đáng sợ chính là cảm giác chân thật đến lạnh người.
 |
| Penhurst Found Footage. |
Đoạn video được cho là do một nhóm người thám hiểm đô thị
tìm thấy sau khi đột nhập vào Pennhurst State School and Hospital — một
bệnh viện tâm thần bị bỏ hoang có thật tại bang Pennsylvania. Bản thân cơ sở
này là một địa điểm có tiếng xấu. Từ đầu những năm 1900 cho đến khi đóng cửa
vào năm 1987, Pennhurst nổi tiếng vì điều kiện vô nhân đạo, việc ngược đãi bệnh
nhân và nhiều năm bị chính quyền bỏ mặc. Khi đoạn băng xuất hiện, lịch sử u ám
đó dường như đã trở thành một phần trong “DNA” của nó.
Bản thân video rất đơn giản: hình ảnh quay tay nhiễu hạt,
ánh đèn pin mờ quét qua những hành lang đổ nát, và những tiếng vọng xa xăm — có
thể là nước nhỏ giọt, cũng có thể là bước chân. Nhóm thám hiểm thì thầm với
nhau khi tiến sâu hơn vào đống hoang tàn. Không nhạc, không chỉnh sửa. Những
người xem vào thời điểm đó thực sự không biết nên nghĩ gì.
Video bắt đầu lan truyền trong các nhóm kinh dị trên
MySpace, những diễn đàn siêu nhiên nhỏ lẻ, và các kênh YouTube đời đầu chuyên về
địa điểm bị ám. Một số người tin rằng đoạn băng là thật — có thể là tài liệu
liên quan đến điều tra của cảnh sát, hoặc một cuốn băng thực sự được tìm thấy
trong tòa nhà. Số khác cho rằng đó chỉ là một phim sinh viên được làm sao cho
trông thật nhất có thể.
Đến năm 2008, nhiều bản sao khác của video bắt đầu xuất hiện
dưới những cái tên khác nhau như Penhurst Lost Tape, Penhurst
Experiments hay The Asylum Recording. Có bản chỉ dài vài phút, có bản
kéo dài tới 10 phút. Nhưng không bản nào ghi tên người đăng tải ban đầu. Điều
đó càng khiến huyền thoại thêm dày. Mọi người bắt đầu suy đoán rằng nhóm thám
hiểm đã không bao giờ thoát ra được. Thậm chí có một bài đăng trên diễn đàn còn
khẳng định rằng thi thể của họ được tìm thấy vài tháng sau đó — dù hoàn toàn
không có bằng chứng xác thực.
Đến năm 2015, phần lớn các bản tải lên gốc đã biến mất. Kênh
bị xóa, diễn đàn bị lưu trữ, và thứ còn lại ngày nay chỉ là những bản sao độ
phân giải thấp. Bạn vẫn có thể tìm thấy các mảnh vụn của chúng bị chôn vùi
trong những video tổng hợp và playlist “lost media”, mỗi nơi đều khẳng định
mình đang giữ bản gốc. Dù đó là một dự án phim sinh viên, một trò lừa, hay thứ
gì đó kỳ lạ hơn, chưa từng có ai chính thức nhận là tác giả. Và có lẽ chính vì
vậy mà nó vẫn còn được nhớ đến.
Suicidemouse.avi là một trong những câu chuyện mang cảm
giác còn cổ xưa hơn cả Internet — như một lời thì thầm lan truyền qua các diễn
đàn cũ và phần bình luận YouTube thời kỳ đầu. Truyền thuyết kể rằng: vào một thời
điểm nào đó đầu những năm 2000, một tệp tin bắt đầu được lan truyền trên mạng với
tên suicidemouse.avi.
 |
| Suicidemouse.avi |
Theo lời đồn, đây là một đoạn hoạt hình Disney bị thất lạc,
bị giấu trong kho lưu trữ và chưa bao giờ được phép công bố. Video được cho là
ghi lại cảnh Mickey Mouse đi bộ trên một con phố đen trắng dường như lặp lại vô
tận. Phông nền không bao giờ thay đổi: vỉa hè nứt nẻ, các tòa nhà lặp đi lặp lại,
và một cảm giác kỳ lạ rằng khung cảnh đang dần mục rữa theo từng bước chân.
Ban đầu, nó trông giống như một đoạn hoạt hình đầu thập niên
1930 — im lặng và vô hại. Nhưng sau vài phút, âm thanh bắt đầu méo mó. Tiếng
nhiễu thấp trộn lẫn với những âm piano mờ nhạt, rồi chuyển thành một âm nền rền
rĩ dâng cao, hoàn toàn không còn mang tính âm nhạc. Các tòa nhà nghiêng ngả và
tan chảy vào bóng tối. Khi Mickey tiếp tục bước đi, khuôn mặt hắn nở một nụ cười,
biểu cảm méo mó thành thứ gì đó nằm giữa khoái cảm và đau đớn. Ở cuối video,
theo truyền thuyết, màn hình đột ngột chuyển sang màu đen. Và lúc đó, có một tiếng
hét rất khẽ — không phải của Mickey, mà là của con người.
Nguồn gốc của câu chuyện này rất khó xác định, nhưng phần lớn
đều lần về năm 2008, khi một bài creepypasta mang tiêu đề Suicidemouse.avi
bắt đầu lan truyền trên các bảng tin như 4chan và Something Awful. Bài viết
tuyên bố rằng một nhân viên lưu trữ của Disney đã phát hiện đoạn phim này trong
quá trình số hóa các khung hoạt hình cũ, và sau khi xem xong, người đó đã tự kết
liễu đời mình. Dĩ nhiên, không hề có bất kỳ hồ sơ hay bằng chứng nào về sự kiện
này — nhưng Internet thì không quan tâm.
Đó là sự pha trộn hoàn hảo giữa hoài niệm và kinh dị: biến một
biểu tượng trong sáng như Mickey Mouse thành thứ gì đó méo mó và ghê tởm. Gần
như ngay lập tức, mọi người bắt đầu tạo ra các bản tái dựng của riêng mình. Đến
năm 2009, YouTube tràn ngập những phiên bản khác nhau của Suicidemouse.
Mỗi bản lại hơi khác nhau: có bản thêm nhạc méo tiếng, bộ lọc hình ảnh; có bản
thì mô phỏng từng khung hình đúng theo mô tả của creepypasta.
Những bản tái dựng này, theo một cách nào đó, còn khiến mọi
thứ tệ hơn — vì không ai biết đâu mới là bản “thật”. Chính sự mơ hồ đó đã nuôi
dưỡng huyền thoại. Một số người cho rằng câu chuyện lấy cảm hứng từ các truyền
thuyết đô thị xoay quanh những họa sĩ hoạt hình Disney đời đầu, như tin đồn rằng
Walt Disney từng sản xuất những đoạn phim thử nghiệm u tối trong thời kỳ Đại
Suy Thoái. Người khác lại nói đây là một ẩn dụ cho sự kiệt quệ sáng tạo —
Mickey bước đi vô tận về phía hư vô.
Nhưng với phần lớn cư dân mạng thời đó, Suicidemouse.avi
không cần lời giải thích. Nó chỉ cần tồn tại. Đó chính là phép màu của kinh dị
Internet thời kỳ đầu: hình ảnh nhiễu hạt, không nguồn gốc rõ ràng, và việc chỉ
cần ai đó nói rằng nó được tìm thấy trong kho lưu trữ của Disney — và trong một
khoảnh khắc ngắn ngủi, bạn đã tin điều đó.
Một trong những video gây ám ảnh và bí ẩn nhất từng lan truyền
trên mạng được biết đến với cái tên Blank Room Soup, đôi khi còn được gọi
là Freaky Soup Guy. Đoạn phim cho thấy một người đàn ông ngồi trước một
chiếc bàn trắng nhỏ trong một căn phòng hoàn toàn màu trắng, lặng lẽ nức nở khi
ăn một bát súp. Bên cạnh anh ta là hai nhân vật mặc trang phục mascot đen trắng
cỡ lớn, với những cái đầu hoạt hình quá khổ. Họ nhẹ nhàng vỗ lưng người đàn
ông, an ủi anh ta khi anh khóc.
 |
| Blank Room Soup |
Không có lời giải thích, không phần mở đầu, không đối thoại
— chỉ có sự tương phản rợn người giữa nỗi tuyệt vọng của người đàn ông và những
cử chỉ bình thản, gần như dịu dàng của các mascot. Video nhanh chóng lan truyền
trên các diễn đàn vào giữa những năm 2000, khiến mọi người bắt đầu suy đoán về
nguồn gốc của nó. Một số cho rằng đây là một tác phẩm nghệ thuật trình diễn. Số
khác tin rằng đó là cảnh quay của một nạn nhân bị bắt cóc, bị ép phải ăn thi thể
của một người khác.
Những bộ trang phục sau này được liên hệ với một nhóm trình
diễn có tên Ray Ray, và nhóm này xác nhận rằng các bộ đồ gốc của họ đã bị
đánh cắp — điều này càng khiến bí ẩn quanh đoạn phim thêm dày đặc. Dù là thật,
dàn dựng, hay nằm đâu đó ở giữa, Blank Room Soup đã trở thành một trong
những video ám ảnh nhất của Internet — kiểu video bám riết lấy bạn rất lâu sau
khi kết thúc, chính vì nó không bao giờ đưa ra câu trả lời.
Tất cả những video này đều đã đạt tới một vị thế nhất định
và được “bất tử hóa” trong không gian kinh dị Internet. Với phần lớn chúng ta
ngày nay, chúng giống như những câu chuyện kể bên đống lửa trại từ rất lâu rồi
— những thứ ta tự hỏi liệu còn ai khác nhớ đến chúng như mình hay không. Và rõ
ràng là ai cũng phần nào nhớ về kỷ nguyên Internet đó, một kỷ nguyên gợi lên cảm
giác hoài niệm khi ta nhìn lại.
Gần đây, một bí ẩn Internet mới đã xuất hiện mà có thể bạn
chưa từng nghe tới. Nó được gọi là McGrady Tapes, và mang nhiều nét
tương đồng với những bí ẩn Internet thời xưa.
 |
| McGrady Tapes |
Vào đầu những năm 2000, một sự việc kỳ lạ xảy ra tại thị trấn nhỏ McGrady, bang North Carolina. Mọi chuyện bắt đầu từ một hành động tưởng chừng vô hại: một cuộn băng VHS trắng bị bỏ lại bên ngoài một cửa hàng Blockbuster. Cuộn băng không nhãn, không dấu hiệu nhận biết này đã khơi dậy sự tò mò của các nhân viên cửa hàng. Khi phát thử, họ phải đối mặt với một cảnh tượng lạnh sống lưng — thứ sau này ám ảnh họ, và cả Internet, trong nhiều năm.
Đoạn phim rất đơn giản nhưng cực kỳ bất an. Nó ghi lại cảnh
một người đang ngồi xổm bên dưới vách ngăn nhà vệ sinh, khuôn mặt nhìn chằm chằm
lên từ sát mặt sàn. Máy quay cố định ở góc nhìn đó suốt 40 phút dài đằng đẵng.
Bị nội dung làm cho hoảng sợ, các nhân viên đã giao cuộn băng cho nhà chức
trách.
Trong một chi tiết kỳ quái, có thông tin cho rằng một chú
chó nghiệp vụ được huấn luyện để phát hiện sự phân hủy của thi thể người đã có
phản ứng với cuộn băng, làm dấy lên nghi ngờ về sự hiện diện của hài cốt người.
Chi tiết này chưa từng được xác minh, nhưng nó đã phủ thêm một lớp rùng rợn lên
câu chuyện, khiến ranh giới giữa thực tế và hư cấu trở nên mờ nhạt.
Câu chuyện về cuộn băng McGrady nhanh chóng lan truyền trên
mạng, đặc biệt trên các nền tảng như TikTok, nơi người dùng chia sẻ cách hiểu
và các giả thuyết của mình. Câu chuyện lan nhanh, cuốn hút nhiều người bởi ý tưởng
về một mảnh media thất lạc chứa đựng bí ẩn chưa lời giải.
Tuy nhiên, giống như nhiều truyền thuyết đô thị khác, sự thật
phía sau cuộn băng McGrady lại khá tầm thường. Đoạn footage cuối cùng được lần
ra nguồn gốc là từ một video chơi khăm năm 2016 của kênh YouTube Prank City.
Trong video đó, một cái đầu mannequin được đặt dưới vách ngăn nhà vệ sinh như một
phần của trò đùa. Hình ảnh từng khiến vô số người bị ám ảnh thực chất chỉ là một
bối cảnh dàn dựng nhằm tạo phản ứng giật mình.
Câu chuyện này mang đầy đủ những dấu hiệu của một bí ẩn
Internet kinh điển: một câu chuyện ít người biết, hình ảnh nhiễu hạt, rợn người,
gây bất an, và thậm chí còn gợi lại đầu những năm 2000 với chi tiết cuộn băng
được tìm thấy ở một cửa hàng Blockbuster địa phương. Rõ ràng tồn tại một khao
khát được quay trở lại kỷ nguyên Internet đó.
Điều khiến những video này trở nên đặc biệt chính là yếu tố
con người. Mỗi khung hình chập chờn, mỗi khoảng ngừng kỳ lạ, mỗi chi tiết khó
giải thích đều gợi ý rằng có một người đứng sau máy quay — ai đó đã cố ý tạo ra
những khoảnh khắc bất an ấy. Và đó là điểm mà AI bắt đầu thay đổi cuộc chơi.
Trong tương lai, thật dễ hình dung việc cả một nhóm nội dung
kỳ quái, gây khó chịu hoặc mờ ám sẽ bị bỏ qua hay chế giễu chỉ vì một thuật
toán hoàn toàn có thể tạo ra chúng. Cảm giác hồi hộp khi khám phá, khi vô tình
bắt gặp thứ mà bạn lẽ ra không nên thấy, khi tự hỏi đâu là thật — tất cả có thể
dần phai nhạt. Nếu mọi video kỳ lạ đều bị gạt đi chỉ vì “AI tạo ra”, thì phép
màu sẽ biến mất. Cảm giác phát hiện ra thứ mình không được phép nhìn thấy cũng
sẽ không còn.
Những video như I Feel Fantastic, Pennhurst hay Suicide Mouse tồn tại được chính vì chúng mang cảm giác con người — không hoàn hảo, khó nắm bắt, và không thể giải thích trọn vẹn. Nếu chúng ta bắt đầu mặc định rằng mọi thứ kỳ lạ đều do máy móc tạo ra, thì cảm giác kinh ngạc rất riêng ấy cũng sẽ biến mất. Khi đó, sẽ chẳng còn ai tự hỏi: “Khoan đã, cái này là thật sao?” — họ chỉ đơn giản cho rằng đó là AI và lướt qua.
Vì vậy, khi Internet tiếp tục thay đổi, chúng ta nên nhớ vì
sao những video này có thể tồn tại lâu đến vậy. Chúng không được trau chuốt
bóng bẩy, nhưng cũng không phải thứ làm qua loa. Chúng mang tính con người, bí ẩn,
và có chút gì đó bị cấm đoán. Và chính vì thế, cho đến tận hôm nay, cảm giác vô
tình vấp phải một bí ẩn Internet cũ kỹ như thế vẫn không thể bị thay thế.
Những video ấy giống như những câu chuyện kể bên đống lửa của Internet — kỳ lạ, bất an, được thì thầm và truyền tay nhau. Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, những bí ẩn đó cho phép chúng ta bước vào vùng chưa biết. Và cảm giác ấy, đến giờ, vẫn còn vương lại.
Đăng nhận xét